Het is oorlog in superfoodland

Meld je anders ff aan voor m’n (wel toffe) nieuwsbrief op zondag

Omdat mijn Facebookvriendenlijstje uitpuilt van de zichzelf promotende gezondheidsdictators (mezelf incluis) werd ik gisteren doodgegooid met meningen, argumenten en tegenargumenten over superfoods. Binnen een dag ontstonden er kampen, ruzies en ik weet zeker dat er gehuild is. Maar wat is er nou precies gebeurd in de superfoodswereld?

Het Voedingscentrum vond het nodig om te melden dat superfoods niet bestaan. Die zin werd letterlijk in een bericht opgenomen, maar eigenlijk bedoelden ze een superfood alleen niet alle essentiële voedingsstoffen kan leveren die het lichaam nodig heeft.

No shit, Sherlock!

Volgens het Voedingscentrum vindt 1 op de 10 Nederlanders dat superfoods een essentieel onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon. Met andere woorden: 90% van de Nederlanders vindt van niet.

Het probleem van superfoods is dat we er mee worden doodgegooid terwijl we volgens degenen die ons er mee doodgooien er langer door zouden moeten leven. Superfoods zijn producten (of extracten van producten) die meer micronutriënten (vitaminen, mineralen, spoorelementen) bevatten dan vergelijkbare producten, waardoor je dus door hetzelfde aantal te eten méér gezonde stofjes en dingetjes binnenkrijgt dan anders.

Zeg ik het zo goed, Jesse?

Het Voedingscentrum waarschuwt dus voor superfoods. Ik vind dat prima, maar het gaat wel een beetje op een debiele manier. Het is hetzelfde als tegen degene met een laag vetpercentage wel durven zeggen dat ze meer moet eten want je ziet er zo ongezond uit, maar tegen diegene die zich in een scootmobiel verplaatst omdat ze door overgewicht niet meer kan lopen je mond houden. Dat is een beetje de omgekeerde wereld. En dat is precies wat het Voedingscentrum doet.

Het Voedingscentrum is van mening dat er geen superfoods bestaan. [bron]

Daar slaan ze dus de plank volledig mis. Want superfoods bestaan omdat mensen het er over hebben. Daar kun je niet omheen. Net zoals een plek op de wereld bestaat totdat niemand het er meer over heeft. Als ze in plaats daarvan de superfoodhype gingen analyseren of de argumenten om superfoods te nemen kritisch bekeken, dan had ik mijn bak met popcorn er bij gepakt, maar nu gaat het helemaal nergens over. Al met al was het niet zo’n heel spannend bericht, maar toch ontstond er een discussie.

En dus kon ik mijn pak met popcorn (overigens ook een superfood) er bij pakken en achteroverleunen.

De tegenbeweging

Ik promoot ook de schijf van 5

Ik promoot ook de schijf van 5

De mensen met de meeste volgers (Jesse van der Velde, Amber Albarda, Juglen Zwaan en Ralph Moorman) postten snel hun reactie op het bericht van het Voedingscentrum. Niet omdat het Voedingscentrum wat vreemds te melden had, maar omdat het Voedingscentrum zelf de Schijf van Vijf promoot, een manier om je dieet in te richten op basis van 5 categorieën: groente&fruit, brood&aardappelen&pasta, zuivel&vlees&vis, vet&olie en dranken&melk. En plotseling werd het een wedstrijd: superfoods vs. schijf van 5.

Het probleem met de tegenbeweging is dat ze, net als het Voedingscentrum, belangen hebben. Ze verkopen hun mening in de vorm van boeken (of in de vorm van superfoods, in het geval van Jesse van der Velde) en preken bovendien voor eigen parochie (op Facebook). Geen wonder dat ze zoveel bijval krijgen. Nog steeds gaat de discussie helemaal nergens over en om dat te illustreren bemoeit Giel Beelen zich er zelfs mee. De bijzonder getalenteerde radio-dj voert een gesprek met Patricia Schutte van het Voedingscentrum en met Jesse van der Velde en ik had zo het vermoeden dat hij bij Jesse op schoot zat als ik dat zo hoorde. Jesse zelf bleef heel erg relaxed en zocht consensus met Patricia Schutte. Heerlijk om naar te luisteren. Maar Giel Beelen stampvoette verbaal wat in de rondte. Zijn argumenten raakten kant noch wal:

Aspartaam en e-nummers en dat soort rotzooi.

Ja, prima Giel. Mooi argument weer. Als we zo discussies gaan voeren ga ik ook meedoen.

De tegentegenbeweging

Dan was er nog een groep mensen die keihard tegen bovengenoemde personen ingaan, en zich baseren op wetenschappelijk bewijs voor het effect van bepaalde voedingsmiddelen, zoals bijvoorbeeld brood, zuivel en additieven (die volgens het Voedingscentrum meestal geen kwaad kunnen maar volgens Jesse, Amber, Juglen en Ralph wel) en superfoods (die volgens Jesse, Amber, Juglen en Ralph prima in je dieet passen en volgens het Voedingscentrum ook). De tegentegenbeweging manifesteert zich onder andere in de Facebookgroep Evidence-based PT en vindt het vooral belangrijk dat gezondheidsclaims wetenschappelijke bewijzen hebben. Daar is geen speld tussen te krijgen maar dat is een discussie op een ander niveau, denk ik.

Conclusie

Ik denk dat de hele discussie niet gevoerd hoeft te worden. Het lijkt nu een kwestie te zijn van wat werkt en wat niet werkt, terwijl we allang consensus hadden en nog steeds hebben: superfoods kun je best in je dieet verwerken, maar het helpt niet als je na een pizza met vier kazen een handje gojibessen eet. Jesse en zijn maatjes promoten gevarieerde voeding met voldoende groente en fruit (en hier en daar superfoods) en het Voedingscentrum promoot gevarieerde voeding met voldoende groente en fruit (en hier en daar superfoods) en hier en daar een beker melk en een plak brood.

Wat we nodig hebben in de cowboywereld van de gezondheidsexperts is een voorzitter die discussies in goede banen leidt. Maar er is niemand die dat gratis en belangeloos doet, dus blijft deze cowboywereld bestaan.

Hey ik heb ook een podcast en ik schreef ook een boek