Belangrijke dingen

Kaapstad maar dan vroeger

In mijn woonkamer hangt een oude kaart van Kaapstad die ik uit een antiekhandel uit diezelfde stad heb geplukt. Het is een gekopieerde lijntekening, zwart op wit (inmiddels geel) met één rode lijn. De rode lijn staat op de geüpdatete versie van de originele kaart uit 1792 en geeft de route van de Engelsen weer, die in het jaar 1795 aan land kwamen en het destijds door Nederlanders bezette gebied (met als hoofdkwartier het nog bestaande fort in Kaapstad) wilden veroveren. Dat lukte na wat kleine gevechtjes (er vielen wat doden). De Engelsen waren immers in de meerderheid en vielen (via land) van achteren aan, nadat ze geland waren bij het onder Kaapstadliefhebbers nog bekende Muizenberg, met zeven schepen waarvan er één HMS Victorious heette. Dus ze hadden het ook wel kunnen weten van tevoren. Een ander schip van deze oorlogsvloot heette overigens HMS Arrogant. Daar kunnen saaie Amsterdamse botenliefhebbers met hun weinig inspirerende bootnamen als Eendracht en Zilvermeeuw nog een puntje aan zuigen.

De Engelsen wonnen van de Nederlanders en namen het fort in en het bestuur van de Kaapkolonie over. Toen het nieuws van schermutselingen Europa bereikte, vertrokken er versterkingen vanuit Nederland. Ze kwamen een jaar later aan. Het had toen weinig zin meer, want iedereen vond die Engelse overheersing wel prima en de versterking ging onverrichterzake weer naar huis. Maar de bemanning maakte eerst nog wel even wat Instagramfoto’s op Clifton 4th en een droneshot van de Tafelberg.

De moraal van dit verhaal is dat het soms best handig is om een smartphone te hebben. Dan had waarschijnlijk een hiker op Lion’s Head wat Engelse schepen zien varen in de verte, had hij 0900-TUIG gebeld en hadden de Nederlanders zich voor kunnen bereiden op een invasie en direct al om versterkingen kunnen vragen bij 0800-VOC (keuzemenu 2).

Pas een halve eeuw later werd de telegraaf uitgevonden (niet die tokkiekrant maar het langeafstandscommunicatiesysteem), maar het duurde vele jaren voordat nieuws vanuit de zuidpunt van Afrika binnen een paar seconden Europa bereikte.

Maar de tegenstrijdigheid lijkt wel te zijn dat er in tijden van oorlog (zoals eind achttiende eeuw rondom Kaapstad) snelle communicatie handig zou zijn geweest (dan waren schermutselingen misschien uitgebleven) en in tijden van vrede (nu) snelle communicatie helemaal niet nodig is want het enige dat nu snel over de wereld wordt verstuurd zijn Instagramfoto’s en saai nieuws uit de Verenigde Staten.

Wat gebeurt er nu nou echt waar je direct van op de hoogte moet zijn?

Boeit ons alledaagse Amerikaanse politiek? Of uitspattingen van saaie rappers? Of vinden we het alleen interessant omdát het ons bereikt? Is een orkaan op de Bahama’s iets om je druk om te maken? Wil je nú foto’s van een halve onbekende in Thailand zien of na z’n vakantie of eigenlijk helemaal nooit? Zijn tussenstanden van de Serie A handig om te checken of check je ze omdat je ze binnen een seconde kunt zien?

Ik denk soms aan Kaapstad als ik weer zeven uur per dag op m’n telefoon zit. Je bent niet goed bereikbaar omdat er belangrijke dingen gebeuren. Er gebeuren zogenaamd belangrijke dingen omdat je bereikbaar bent.

De Kaapkolonie werd trouwens een paar jaar later door de Engelsen teruggegeven aan de Nederlanders, maar weer een paar jaar later opnieuw ingenomen (er waren nog steeds geen smartphones). En in 1910 werd Zuid-Afrika onafhankelijk.