Hoe alle diëten (niet) werken

Hoe alle diëten werken

Ik zal het maar kort houden (spoiler alert: het werd toch lang), want het is niet zo moeilijk. Ik kan wel een enorm grote tabel maken met voors en tegens, grote gemene delers en dingen die wel of niet waar zijn, gerangschikt per dieet, maar daar heb je geen reet aan (kwam ik achter toen die tabel bijna klaar was).

Waar je wel wat aan hebt is het onderstaande.

Als je wilt afslanken moet je minder calorieën eten dan je verbruikt. Die voedselinname kun je meten (staat op iedere verpakking of online) en dat verbruik kun je niet meten. Nee, je iPhone kan je niet vertellen hoeveel calorieën je verbruikt als je je hartslag, gemeten met je Garmin Samsung Fitbit, koppelt aan ‘bodypump’ uit een dropdownmenu. Doe niet zo raar. Je gewicht kun je ook meten, je kunt in de spiegel kijken je kunt omtrekken meten. Klaar.

Dit zijn de regels:

1) Als je wilt afslanken, moet je minder eten dan je verbruikt;

2) Je inname (A) kun je meten;

3) Je verbruik (B) kun je niet meten;

4) Je status (C) kun je wel meten.

A + B = C

Dan is het ook niet nodig om B te weten. Die kun je herleiden, maar dat hoeft niet. Het is, als je A en C weet, totaal niet relevant hoeveel calorieën je verbrandt met een lesje poweryoga. Spoiler alert: nauwelijks een Mars Icecream meer dan wanneer je dat uur op de bank was gaan liggen.

Deze regel is zo thunder simpel dat vrij veel mensen denken dat ‘ie niet waar is. Die mensen beginnen dan over het verschil tussen calorieën terwijl een calorie een energie-eenheid is. Vergelijk het met een kilometer. Die zijn altijd hetzelfde. Liters ook. Een calorie is een calorie. Dus:

5) Een calorie is een calorie.

Een liter verf is wel iets anders dan een liter slootwater, maar het is allebei een liter.

Een kilometer op een fiets zonder zadel is anders dan een kilometer met beide knieën aan elkaar vastgebonden met natte sokken door de mist (op diezelfde fiets), maar het is wel allebei een kilometer.

Zo is 100 calorieën uit een Bounty precies hetzelfde als 100 calorieën uit een avocado, maar zijn het andere producten. En is die Bounty goor. Maar nog steeds 100 calorieën.

(Even tussendoor voor de mensen die nu denken en willen reageren (kan niet, comments staan uit, precies om deze reden) met ‘ja maar die 100 calorieën doen wat anders in het lichaam’ zou ik graag willen reageren met ‘nee die calorieën doen niets anders in het lichaam, de macronutriënten in die producten doen misschien iets anders in het lichaam’. Vergelijk nog steeds die kilometers en liters. Blijven hetzelfde.)

Als je wilt afslanken wil je vet verliezen. Je wilt niet je botten, je maag, je oor, je neusgat of je haar verliezen en ook niet per se je spiermassa. Dat vet verliezen is niet zo moeilijk. Dat gebeurt vrij automatisch wanneer je lichaam minder energie tot zich krijgt (wat je dus kunt meten) dan het verbruikt (wat je dus niet kunt meten). Dan spreekt je lichaam automatisch vetreserves aan om als energiebron te gebruiken. Je lichaam gaat niet eerst je eigen oor opeten. Of je bilspier. Dat is niet zo moeilijk om te snappen en ook niet zo moeilijk (in theorie) om te doen. Het enige dat je moet doen om af te slanken is een langere periode minder eten dan verbruiken en eventueel meten wat je inneemt (dat hoeft niet per se op het gebied van calorieën, maar daar gaat het wel om) en meten wat voor resultaat dat heeft (in de spiegel, op de weegschaal met omtrekmetingen, en niet met vetmetingen want die weegschalen zijn niet betrouwbaar én niet valide (dus ontsla je personal trainer die dit bij je doet) en huidplooimetingen kan vrijwel niemand goed).

En bij dat afslanken komen diëten om de hoek kijken.

Het maakt geen hol uit welk dieet je pakt, ze zijn allemaal heel erg goed in het beperken van het totale aantal calorieën wat je gemiddeld tot je neemt. Dat moet ook wel, want anders werken ze niet.

Er bestaat geen dieet waarbij je meer (calorieën) gaat eten dan je al deed, hetzelfde blijft bewegen en toch afvalt. Onmogelijk. En er bestaat ook geen dieet waarbij je opeens een extra elleboog krijgt. Diëten zijn diëten omdat ze je calorieinname beperken en daarom werken.

Dus diëten hebben dezelfde gemene deler:

6) Alle diëten zorgen voor een calorietekort.

Het verschilt een beetje per dieet hoe dit calorietekort ontstaat. Het ene dieet laat je groenten en fruit eten in plaats van chocolade en frituursnacks (want alle groenten bevatten per gram minder calorieën dan bijvoorbeeld M&M’s of een kroket tussen twee gevulde koeken), het andere dieet verkleint portiegroottes van maaltijden (je eet dus minder per maaltijd) en weer een ander dieet verkleint het aantal eetmomenten. Zoals je kunt concluderen zorgen al die diëten voor een verminderde calorie-inname. Als die diëten dan nog niet werken, eet je alsnog meer dan je verbruikt en moet je nóg minder eten (als je dat wilt, althans).

Het ene dieet zorgt ervoor dat je calorietekort heel groot is (zogenaamde crashdiëten) en het andere doet dat heel geleidelijk. Het ene is niet beter dan het andere, want smaken en doelen verschillen, maar die laatstgenoemde is door meer mensen langer vol te houden (zoals je ook langer een stomp in je zak per dag kunt volhouden in vergelijking met veertien stompen per dag in je zak).

Maar waarom werken alle diëten dan niet, Jelmer, ouwe wijsneus met je stomme fopjes?

Dat komt hierdoor: omdat alle diëten rigide zijn. Welk dieet je ook volgt, het is een manier van eten (beperken) die iemand anders voor je heeft bedacht. En of dat nou glutenvrij, intermittent fasting, een sapkuur, Sonjabakkeren of het ketogenic diet is, het is allemaal bedacht door iemand anders en niet jezelf. En dat is in het begin misschien prima, maar op termijn houdt niemand dat vol (tenzij je echt coeliakie hebt, maar ik heb het hier niet over uitzonderingen omdat het gevaar bestaat dat je denkt dat je een uitzondering bent).

Ja, het werkt allemaal in het begin. Is ook heel mooi. Maar zodra je langere tijd iets gaat doen wat iemand anders heeft bedacht, gaat het je op den duur tegenstaan. Ik beloof je dat alvast, maar je kunt het je vast voorstellen.

Dus wat moet je dan doen? Vrij letterlijk: dat moet je zelf weten. Maar je kunt de zes regels uit dit stukje onthouden, vierhonderd dieetboeken kopen, en voor jezelf bedenken wat het fijnste is. En alsjeblieft, dring je keuzes niet op aan anderen. Want dan ben je dus ook een dieetgoeroe.

Het komt allemaal neer op minder eten. Maar hoe? Kijk maar even.

Autonomie

Kijk maar even

Op dit moment schrijf ik het boek Autonomie over autonomie (ha) en dat komt in 2019 uit. Wil je meelezen terwijl ik het schrijf en op de hoogte blijven van het schrijfproces en daarna ook een boek krijgen over autonomie? Dat kan.

Pre-order het boek hier


Eet Taart Krijg Een Sixpack

Liever geen dieetboek lezen?

In dit boek, zonder recepten en trainingsschema’s, leer je vooral nadenken en jezelf serieus nemen. En dat hardlopen helemaal niet handig is.

Check het boek hier